Гал унтраах бодлогоос асуудал шийдэх бодлого руу
Нийгэм, эдийн засгийн асуудлууд илүү хувьсагчтай, харилцан хамааралтай болсон энэ цаг үед “гал унтраах” буюу асуудал үүссэн хойно нь тэмцдэг, үр дагаврыг саармагжуулж, намжаах бодлого үр нөлөө багатай болжээ. Аливаа бодлогын асуудлын нэг төвөгтэй шинж нь нэг салбарын доголдол нөгөө салбарт хүчтэй нөлөөлж, нэг байгууллагын муу менежмент өөр байгууллагын үйлчилгээний чанарыг унагаадагт оршдог. Асуудал өөрөө динамик, өсөн нэмэгддэг, гүнзгийрдэг шинжтэй учир гаднах илрэл, цаг зуурын шинж тэмдгийг намжаасан шийдэл тогтсон түвшинд үр дүн авчирч чаддаггүй.
Асуудлыг зөв тодорхойлсноор бодлогын зорилго, зорилт, арга хэмжээний “хөрсөн” дээр бууж “тэгшитгэлийн” шийдвэрүүд цөөрнө.
ГАЛ УНТРААХ БОДЛОГО
Гал унтраах бодлого нь асуудал үүссэн үр дагавар, шинж тэмдгийг намжаах өвчин намдаагчийн үүрэг гүйцэтгэдэг. Бид хотын утаа ихсэхэд сайжруулсан шахмал түлш нийлүүлж, малын түүхий эдийн ханш унахад татаас өгч, түгжрэл нэмэгдэхэд дугаарын хязгаарлалт хийх зэрэг гал унтраах арга хэмжээ авч ирсэн.
Дээрх арга хэмжээнүүд богино хугацаанд төрд ирэх даралтыг бууруулж, иргэдэд мэдрэгдэх өвдөлтийг намдааж, асуудлыг саармагжуулсан ч асуудлын суурь шалтгаан шийдэлгүй үлдэж хот утаатай, түгжрэлтэй, малчдын орлого бага хэвээр байна.
АСУУДАЛ ШИЙДЭХ БОДЛОГО
Өнөөдрийн нийгэм, эдийн засгийн асуудал, сорилтууд дан ганц нэг яам, төрийн байгууллагаас хамаарч эсвэл салбарын төсөл, арга хэмжээ хэрэгжүүлснээр шийдэгдэх боломжгүй. Эрчим хүчний доголдол нь үйлдвэрлэл, хөрөнгө оруулалт, бүс нутгийн хөгжил, өрхийн амьжиргаа руу шууд болон дам байдлаар нөлөөлнө. Боловсролын чанарын асуудал хөдөлмөрийн бүтээмж, орлогын ялгаа, нийгмийн шилжилт хөдөлгөөнтэй холбогдоно. Хот төлөвлөлтийн алдаа түгжрэл, агаарын бохирдол, эрүүл мэнд, цаг хугацааны алдагдалд хүргэнэ. Ийм харилцан хамааралтай орчинд асуудлын нэг үр дагаврыг намжаах гэсэн гал унтраах оролдлого нийт системийн зардлыг өсгөж, ард түмний нуруун дээр ирэх ачаалал, төрийн байгууллага, албан хаагчдын ажилын бүтээмжид сөргөөр нөлөөлж байна.
“Асуудал шийдэх бодлого”-ын хүрээнд бодлогын асуудлыг үр дагавраар нь бус “юу болж байна, ямар хүчин зүйлс, шалтгаан нөлөөлөв” гэсэн асуулт тавих замаар шалтгааныг тогтоох ёстой. Бодлого боловсруулах үе шатанд нөхцөл байдлын шинжилгээг дарааллын дагуу зөв хийж, бодлогын хувилбаруудыг эрэмбэлэн хамгийн өндөр импакт, нөлөө үзүүлэх шийдлийг сонгох хэрэгтэй байна.
Гал унтраах бодлого улс төрийн хувьд түр зуурын оноо авах, захиргааны процессын хувьд хялбар, олон нийтийн хувьд шуурхай шийдэл мэт харагдаж болно. Гэхдээ урт хугацааны хөгжлийн шийдэл болж чадахгүй, асуудал үүсгэгч үр үндсийг таслахгүй. Бид асуудал үүссэн хойно нь шинж тэмдэг, зовиураа намдаах зорилгоор өвчин намдаагч уугаад орхих биш дахиж өвдөхгүй тулд өвчин үүсгэгч шалтгаанаа олж урьдчилан сэргийлэх хэрэгтэй байна.
Бидэнд асуудлыг шийдэх олон арга хэмжээ биш, зөв оношлогоо, гол шалтгаан, хүчин зүйлийг олсон шийдэл хэрэгтэй байна. Тэр нийгэм, эдийн засгийн амьдралд гал гарахыг хүлээдэг, гарсан хойно нь үр дагавартай тэмцдэг биш, гал гарахаас урьдчилан сэргийлж чаддаг байх ёстой.
